Split payment – poznaj mechanizm podzielonej płatności

Artykuły biurowe niezbędne w pracy
21 października 2020
Agencja eventowa – 3 powody, dla których warto ją zatrudnić
30 października 2020
split payment

Mechanizm podzielonej płatności (skrót MPP, ang. split payment) został wprowadzony do polskiego prawodawstwa 1 lipca 2018 r., aby zapobiegać unikaniu płaceniu podatku VAT i zapewnić stabilność wpływów z tego tytułu. Choć obowiązuje już od jakiegoś czasu, wielu przedsiębiorców i nabywców nadal ma problemy z odpowiednią interpretacją przepisów, dlatego w artykule dowiesz się najważniejszych kwestii związanym z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności.

Co charakteryzuje mechanizm podzielonej płatności?

Na początku skupmy się na istocie mechanizmu podzielonej płatności – jak sama nazwa wskazuje, chodzi tutaj o podział należności brutto za nabytą usługę czy towar. Kwota netto trafia na główny rachunek bankowy sprzedawcy, natomiast kwota podatku VAT w całości albo części jest wpłacana na specjalny rachunek VAT, który jest bezpłatnie prowadzony przez bank. Na razie wszystko wydaje się proste i zrozumiałe. Jednak to tylko podstawowa wiedza o tym temacie.

Przyjrzyjmy się działaniu rachunku VAT. W mechanizmie podzielonej płatności posiadanie tego instrumentu jest niezbędne i obowiązkowe. Jednak przedsiębiorca nie może korzystać ze środków zgromadzonych tam w dowolny sposób – początkowo mógł jedynie dokonywać płatności za podatek VAT na inny rachunek VAT lub do urzędu skarbowego. Od 1 listopada 2019 r. firma może także przeznaczyć pieniądze z rachunku VAT na zapłatę podatku dochodowego (PIT lub CIT), składek ZUS, ceł czy akcyzy. Co więcej, nie jest możliwe zasilenie rachunku VAT ze swojego rachunku rozliczeniowego. Warto pamiętać, że z rachunku VAT nie można dobrowolnie wypłacać środków. Żeby to było możliwe, niezbędnie jest złożenie odpowiedniego wniosku do naczelnika urzędu skarbowego.

Według art. 62a ust. 3 ustawy Prawo bankowe na jedno konto rozliczeniowe prowadzone w walucie polskiej przypada jeden rachunek VAT. Jednak na wniosek przedsiębiorcy posiadającego kilka rachunków rozliczeniowych bank może otworzyć więcej niż jeden rachunek VAT.

mechanizm podzielonej płatności

Kiedy obowiązkowy split payment, a kiedy dobrowolny?

To zależy. Wpływ na to ma specyfika transakcji oraz jej kwota. Od 1 listopada 2019 r. wszedł w życie art. 108b ust. 2 zmienianej ustawy o VAT, według którego korzystanie z mechanizmu podzielonej płatności obowiązuje, gdy są jednocześnie spełnione trzy następujące warunki:

  • transakcje dokonywane są w relacjach B2B (firma – firma). Mechanizmu podzielonej płatności nie można stosować w transakcjach B2C (firma – osoba prywatna).
  • kwota należności wynosi min. 15 tys. zł brutto przy płatności za faktury dotyczące towarów i usług wymienione w załączniku nr 15 do ustawy o VAT.
  • sprzedawca i nabywca są podatnikami VAT.

Nadal istnieje możliwość dobrowolnego stosowania mechanizmu podzielonej płatności. Jest to możliwe:

  • gdy wartość transakcji towarami lub usługami z załącznika nr 15 ustawy o VAT nie przekracza 15 tys. zł brutto,
  • w przypadku zakupu towarów i usług niewymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT,
  • wtedy, gdy łączna wartość transakcji nie przekracza 15 tys. zł brutto.

Jak przebiegają płatności w metodzie split payment?

Przelewy w mechanizmie podzielonej płatności przesyłane są pomiędzy rachunkami rozliczeniowymi płatników VAT. Bank samodzielnie rozdziela należność na kwotę netto, która jest księgowana na rachunek rozliczeniowy, i na podatek VAT, która jest wpłacana na rachunek VAT. Nie jest konieczne podawanie przez nabywcę numeru rachunku VAT sprzedawcy przy realizacji płatności, a wręcz prowadziłoby to m.in. do odrzucania przez banki przelewów z dyspozycją uznania rachunku VAT posiadacza.

Zgodnie z art. 62c ust. 8 ustawy Prawo bankowe gdy na rachunku VAT nie będzie środków do opłacenia zobowiązania za pomocą przelewu, to wymagane środki zostaną pobrane z rachunku rozliczeniowego.

obowiązkowy split payment

Przygotowanie faktury a mechanizm podzielonej płatności

Gdy należność ogółem to kwota powyżej 15 tys. zł z tytułu sprzedaży towarów lub usług, w tym tych podanych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT, obowiązkowe jest umieszczenie na fakturach adnotacji „mechanizm podzielonej płatności”. Trzeba to zrobić również wtedy, gdy jedna faktura będzie obejmować zarówno towary lub usługi wskazane w załączniku nr 15 do ustawy o VAT, jak też te tam niewspomniane, choć w tym przypadku obowiązek stosowania split payment dotyczyć będzie wyłącznie kwoty należności za towary lub usługi wymienione w załączniku.

Czy dla ułatwienia podatnik VAT może wstawiać adnotację na każdej fakturze, bez względu na to, czy wymagane jest rozliczanie się za pomocą split payment, czy nie? Przepisy, które regulują tę kwestię określają elementy konieczne do zamieszczenia, jednak podatnik może także zamieścić inne informacje, co nie stanowi naruszenia przepisów dotyczących wystawiania faktur. Dlatego też umieszczenie adnotacji o płatności w mechanizmie split payment, choć będące nieprawidłową praktyką, jest dozwolone.

Rozliczanie transakcji split payment w kilku transzach

Warto przyjrzeć się płatności metodą split payment, kiedy umowa z kontrahentami opiewa na kwotę powyżej 15 tys. złotych, lecz jest opłacana partiami. Dla przykładu, firma A kupiła od firmy B akcesoria do motocykli na łączną kwotę 25 tys. złotych. Dostawa będzie realizowana w dwóch transzach, a na każdą z nich zostanie wystawiona faktura. Jedna faktura będzie zawierała kwotę 18 tys. zł, a druga – 6 tys. zł. Pomimo, że druga faktura nie przekracza 15 tys. zł, podzielona płatność musi być zastosowana, ponieważ całościowa umowa na zakup pomiędzy kontrahentami została zawarta na kwotę 25 tys. zł.

Warto wiedzieć, że rozpoczynając współpracę z kontrahentami, możesz wcześniej sprawdzić istotne informacje na ich temat, np. to, czy są czynnymi podatnikami VAT, czy też nie. Jak to zrobić? Dowiesz się więcej z artykułu:Biała lista podatników VAT – co to za narzędzie i jak z niego korzystać?

Podsumowanie

Pod pewnymi warunkami korzystanie z mechanizmu podzielonej płatności jest obowiązkową formą zapłaty za towary i usługi. Dla kogo jednak split payment przynosi największe korzyści? Z jednej strony Ministerstwo Finansów zapewnia, że korzystanie z tej metody będzie wiązało się z wieloma korzyściami, m.in. brakiem stosowania podwyższonych odsetek od zaległości podatkowych w VAT czy przyśpieszonym zwrotem nadwyżki VAT naliczonego. Jednak z drugiej strony podatnicy VAT mogą napotkać utrudnienia – nie wszystkie banki decydują się na oprocentowanie rachunku VAT oraz obecnie nie ma możliwości regulowania należności w innych walutach. Co więcej przedsiębiorstwo może utracić płynność finansową ze względu na brak swobodnego dostępu do środków zgromadzonych na rachunku VAT.

artykuł sponsorowany